TİCARİ ELEKTRONİK İLETİLERDE YENİ DÖNEM

Gelişen e-ticaret sektörüyle birlikte, bu alandaki hukuksal düzenlemeler de günden güne mevzuatımıza eklenmeye başladı.

E-ticaret sektörünün temel taşlarından sayabileceğimiz en önemli konu ise e-ticaret şirketlerinin tüketicilerle gerçekleştirmekte olduğu iletişim. Bu iletişim yaygın olarak elektronik iletiler ile gerçekleştirilmektedir. Sektörün yaygınlaşması ve gelişmesiyle birlikte artan farklı iletişim metotlarına ilişkin hukuki uyuşmazlıklar da ortaya çıkmaya başlamış ve bu alanda bir takım mevzuat düzenlemelerine ihtiyaç duyulmuştur.

İlk olarak 01.05.2015 tarihinde yürürlüğe giren 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (“Kanun”) ile birlikte, elektronik ticaret hukuksal bir rejim çatısı altına girmiştir. Bu Kanun elektronik ticaretin hukuki kapsamını tanımlamış, elektronik ticaret faaliyeti yürüten kişilerin yükümlülükleri ile bu yükümlülüklere aykırılık halinde verilecek cezalarına yönelik kuralları belirlemiştir.

Kanuna göre ticari elektronik ileti “telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletiler” olarak tanımlanmıştır. Bu kapsamdaki iletiler vasıtasıyla tüketiciyle iletişime geçilebilmesinin temel şartı ise alıcı olarak nitelendirilen tüketicilerin önceden onaylarının alınmış olmasıdır. Aksi halde tüketicilere ticari elektronik ileti gönderilemeyecektir.

Ardından, Kanun kapsamında belirtilen ancak uygulamaya yönelik doğan boşlukların giderilmesi amacıyla 15.07.2015 tarihinde Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik (“Yönetmelik”) yayınlanmıştır. Bu Yönetmelik kapsamında, elektronik ticaret kapsamında faaliyet yürüten şirketlerin tüketicilere ticari amaçla göndermiş oldukları mesaj, e-posta ve telefon aramalarına yönelik usul ve esaslar daha detaylı olarak hükme bağlanmıştır. Öte yandan, bu Yönetmelik “elektronik ticaret kapsamında faaliyet yürüten, ticari elektronik ileti göndermek isteyen tacirlere bir izin veri tabanı” oluşturulmasına yönelik yenilikler getirmiştir. Bu kapsamda elektronik ticarete ilişkin mevzuatımıza, ticari elektronik iletilere ilişkin bir izin veri tabanı niteliğinde olan İleti Yönetim Sistemi (“İYS”) dahil olmuştur. Bu sistem, ticari elektronik ileti göndermek isteyen hizmet sağlayıcılarının, ticari elektronik ileti gönderebilmelerine yönelik izinlerinin aktarılacağı bir veri tabanı niteliğindedir. Bu veri tabanına, bir tarafta hizmet sağlayıcıları erişerek ileti göndermek istediklerin kişilerin izinlerini aktaracak, diğer taraftan da ticari elektronik ileti alıcıları bu sistem üzerinden izinlerini yönetebilecektir.

Yönetmelik kapsamında, hizmet sağlayıcı olarak tanımlanan e-ticaret şirketlerinin, tüketicilerle ticari elektronik ileti vasıtasıyla iletişime geçebilmeleri için en geç 31.05.2020 tarihine kadar bu sisteme uyum çalışmalarını tamamlamaları öngörülmüştür. Ancak Şubat 2020 itibariyle tüm dünyada yayılan pandemi sebebiyle, bu uyum çalışmaları da sekteye uğradığından, bu süreç 31.08.2020 tarihine ertelenmiştir. Bunu takiben, sektörden gelen talepler neticesinde ilerlemeyen uyum çalışmaları sebebiyle, 28.08.2020 tarihinde Yönetmelik’te yapılan bir değişiklik ile bu süre 01.12.2020 tarihine ertelenmiştir. Bu sürenin de yeterli olmayacağı gözetilerek, son olarak 30 Kasım 2020 tarihinde T.C. Ticaret Bakanlığı (“Bakanlık”) tarafından yapılan açıklamaya göre bu süreler:

• 150 bin adedin üstündeki ticari elektronik ileti onayı olan hizmet sağlayıcıları için “onay yükleme” son tarihi 31.12.2020 tarihine; bu onayların vatandaş tarafından “kontrol edilme” son tarihi ise 15.02.2021 tarihine,

• 150 bin adet ve altında ticari elektronik ileti onayı olan hizmet sağlayıcıları için “onay yükleme” son tarihi 31.05.2021 tarihine; bu onayların vatandaş tarafından “kontrol edilme” son tarihi ise 15.07.2021 tarihine ertelenmiştir.

Yapılan açıklamada Covid-19 salgınının günlük hayattaki ve iş süreçlerinde aksamalara neden olması sebebiyle sektördeki işletmeler ile sivil toplum kuruluşlarından gelen talepler bu ertelemeye gerekçe gösterilmiştir.

Son olarak yapılan duyuruya göre belirlenen tarihlerde, ileti onaylarını sisteme kaydetmeyen hizmet sağlayıcılarının, bu tarihler itibariyle elektronik izinlere onay almadıkları kabul edilerek, tüm izinlerin yeniden alınması gerekecektir. Buna ek olarak, İYS’de izin kaydı bulunmayan tüketicilere yönelik herhangi bir elektronik ileti gönderilemeyecek olup, buna aykırı faaliyette bulunan hizmet sağlayıcılarına, alıcıların izin aldıkları elektronik iletilere yönelik şikayetleri sonucunda 2020 yılı itibariyle 1.899-9.515 TL arasında idari para cezası uygulanabilecektir.